داروهای رقیقکننده خون کداماند؟
از آنجا که بیماریهای قلبی و عروقی شایع هستند، بسیاری از بزرگسالانی که به کلینیک دندانپزشکی مراجعه میکنند یکی از این داروها را مصرف میکنند. بنابراین گرفتن سابقه دارویی کامل پیش از کشیدن دندان، اولین و مهمترین گام برنامهریزی است.
داروهایی که عامه مردم به آنها «رقیقکننده خون» میگویند در واقع خون را رقیق نمیکنند؛ بلکه با کند کردن انعقاد، از تشکیل لخته درون عروق جلوگیری میکنند. این داروها در شرایطی مانند اختلال ریتم قلب (فیبریلاسیون دهلیزی)، دریچه مصنوعی قلب، استنت، سابقه سکته مغزی، ترومبوز وریدهای عمقی یا آمبولی ریه اهمیت حیاتی دارند. گروههای اصلی عبارتاند از:
| گروه | نمونه مواد مؤثره | نکته در مورد کشیدن دندان |
|---|---|---|
| آنتاگونیست ویتامین K | وارفارین | اثر آن با INR سنجیده میشود؛ پیش از عمل INR جدید لازم است |
| ضدانعقادهای خوراکی نسل جدید | ریواروکسابان، آپیکسابان، دابیگاتران، ادوکسابان | با آزمایش خون روتین پایش نمیشوند؛ زمان مصرف دوز با پزشک برنامهریزی میشود |
| ضدپلاکت | آسپرین، کلوپیدوگرل، تیکاگرلور، پراسوگرل | در مصرف تکدارویی معمولاً ادامه مییابند؛ در درمان دوگانه خونریزی ممکن است کمی بیشتر باشد |
| هپارین با وزن مولکولی پایین | مانند انوکساپارین تزریقی | زمانبندی با پزشک تجویزکننده تعیین میشود |
آیا باید پیش از کشیدن دندان دارو را قطع کنم؟
نه به تصمیم خودتان. با قطع این داروها ممکن است خطر رویدادهای جدی مانند سکته مغزی، حمله قلبی یا لخته در دریچه افزایش یابد. پیامدهای این خطرات میتواند بسیار سنگینتر از خطرات خونریزی پس از کشیدن دندان باشد. منابع جراحی دهان نیز تأکید میکنند که دندانپزشک هرگز نباید بدون همکاری نزدیک با پزشک تجویزکننده، دوز ضدانعقاد را تغییر دهد.
در رویکردهای قدیمی اغلب توصیه میشد دارو چند روز قبل قطع شود. اما راهنماهای بالینی امروزی در کشیدنهای ساده و محدود، ادامه مصرف دارو در بیشتر موارد و کنترل خونریزی با روشهای موضعی را توصیه میکنند. در جراحیهای گستردهتر یا در بیماران دارای عوامل خطر اضافی، تصمیم با همکاری متخصص قلب، مغز و اعصاب یا هماتولوژی گرفته میشود.
چرا INR در مصرفکنندگان وارفارین مهم است؟
INR یک آزمایش خون استاندارد است که نشان میدهد وارفارین تا چه اندازه انعقاد را کند کرده است. مقدار هدف بسته به علت مصرف متفاوت است؛ مثلاً در اختلال ریتم یا ترومبوز وریدی معمولاً ۲ تا ۳ است و در برخی بیماران دارای دریچه مکانیکی بالاتر است.
- نتیجه INR اندازهگیریشده در فاصله کوتاهی پیش از کشیدن خواسته میشود (ترجیحاً ظرف ۲۴ ساعت، و در بیماران پایدار حداکثر ۷۲ ساعت قبل).
- اگر INR در محدوده هدف و زیر یک حد بالای مشخص باشد، کشیدنهای ساده معمولاً بدون قطع دارو انجام میشوند.
- اگر INR بالاتر از حد انتظار باشد، عمل به تعویق میافتد و به پزشکی که دارو را پیگیری میکند مراجعه میشود.
- در جراحیهای گسترده، مقدار هدف و درمان بریجی احتمالی توسط پزشک تجویزکننده تعیین میشود.
رقیقکنندههای نسل جدید و آسپرین
داروهایی مانند ریواروکسابان، آپیکسابان و دابیگاتران با آزمایش خون روتین پایش نمیشوند؛ اثر آنها ظرف چند ساعت شروع شده و در زمان نسبتاً کوتاهی کاهش مییابد. در کشیدنهای ساده معمولاً دارو ادامه مییابد و در صورت امکان عمل در ساعات اولیه روز انجام میشود. در برخی موارد، پزشک تجویزکننده ممکن است تغییری در زمانبندی مانند به تعویق انداختن دوز صبح روز عمل پیشنهاد کند. این تصمیم فقط باید با ارزیابی مشترک پزشکان گرفته شود.
در مصرف تکدارویی ضدپلاکتهایی مانند آسپرین یا کلوپیدوگرل، برای کشیدنهای ساده دارو معمولاً قطع نمیشود. در بیمارانی که استنت دارند و درمان ضدپلاکت دوگانه دریافت میکنند، قطع دارو بهویژه پرخطر است؛ خونریزی ممکن است کمی بیشتر باشد اما با اقدامات موضعی قابل کنترل است.
کشیدن دندان چگونه برنامهریزی میشود؟
- سابقه پزشکی دقیق: چه دارویی، با چه دوزی و به دلیل چه بیماری؟
- ارتباط بین پزشکان: در صورت نیاز نظر پزشک تجویزکننده گرفته میشود.
- زمانبندی: عمل در صورت امکان در اوایل هفته و ساعات اولیه روز برنامهریزی میشود؛ تا بتوان در همان روز به خونریزی احتمالی رسیدگی کرد.
- رویکرد مرحلهای: اگر قرار است تعداد زیادی دندان کشیده شود، اعمال میتوانند در چند جلسه تقسیم شوند.
- جراحی ملایم: تکنیکی که آسیب بافتی را کاهش دهد ترجیح داده میشود.
خونریزی چگونه کنترل میشود؟
حتی در بیمارانی که رقیقکننده خون مصرف میکنند، بیشتر خونریزیها را میتوان با روشهای موضعی داخل دهان متوقف کرد:
- قرار دادن ماده هموستاتیک قابل جذب در حفره کشیدهشده (مانند سلولز اکسیده یا اسفنج ژلاتینی)
- بستن حفره با بخیه
- گاز گرفتن مداوم و محکم گاز استریل مرطوب به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه
- در مواردی که پزشک صلاح بداند، دهانشویه یا کاربرد موضعی حاوی ترانگزامیک اسید
در خانه در ۲۴ ساعت اول باید از شستشوی شدید دهان، تف کردن، نوشیدن با نی، غذاها و نوشیدنیهای داغ و سیگار دوری کرد. بهعنوان مسکن باید به جای برخی داروهایی که ممکن است خونریزی را افزایش دهند، از داروی مناسبی که پزشک توصیه میکند استفاده شود.
در اعمال دیگر غیر از کشیدن دندان چه باید کرد؟
اعمالی مانند جرمگیری، پرکردگی و عصبکشی در بیماران مصرفکننده رقیقکننده خون معمولاً بدون قطع دارو انجام میشوند. اما در اعمال گستردهتری مانند جراحی لثه، کشیدن تعداد زیاد دندان، ایمپلنت و پیوند استخوان، چون خطر خونریزی ممکن است بیشتر باشد، برنامهریزی دقیقتر است. برای این اعمال نظر پزشک تجویزکننده گرفته میشود و در صورت نیاز عمل به مراحل تقسیم میشود. در افرادی که بیماری لثه دارند، لثه ملتهب راحتتر خونریزی میکند؛ به همین دلیل تکمیل درمان لثه پیش از جراحی، کنترل خونریزی را نیز آسانتر میکند.
چه زمانی باید فوراً مراجعه کنم؟
- خونریزیای که با ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فشار محکم با گاز متوقف نمیشود
- تجمع لخته تیره و مدام بزرگشونده در دهان «شبیه جگر»
- خونریزیای که چند روز پس از کشیدن دوباره شروع میشود
- کبودیهای بیدلیل در بدن، خون در ادرار یا مدفوع
- سرگیجه، تپش قلب یا احساس ضعف شدید
در چنین شرایطی با کلینیک ما تماس بگیرید؛ اگر دسترسی نداشتید به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید و حتماً دارویی را که مصرف میکنید اطلاع دهید. در Yayla Dental Akademi در استانبول، کشیدن دندان بیماران مصرفکننده رقیقکننده خون پس از بررسی سابقه دارویی، آزمایشهای لازم و ارتباط با پزشکان مربوطه، همراه با اقدامات موضعی کنترل خونریزی برنامهریزی میشود.
پرسشهای متداول
آیا هنگام مصرف رقیقکننده خون میتوان دندان کشید؟
بله، در بیشتر موارد. در کشیدنهای ساده معمولاً دارو ادامه مییابد و خونریزی با روشهای موضعی مانند بخیه، مواد هموستاتیک و فشار کنترل میشود. برنامهریزی بر اساس معاینه و سابقه دارویی انجام میشود.
چند روز قبل از کشیدن دندان باید دارویم را قطع کنم؟
نباید داروی خود را خودسرانه قطع کنید. اگر تنظیمی لازم باشد، پزشکی که دارو را تجویز کرده با هماهنگی دندانپزشک شما آن را تعیین میکند.
INR چقدر باشد تا بتوان دندان کشید؟
این به گستردگی عمل و وضعیت بیمار بستگی دارد. در کشیدنهای ساده لازم است INR در محدوده هدف و زیر یک حد بالای مشخص باشد؛ اگر مقدار بالا باشد، عمل به تعویق میافتد. تصمیم را پزشک بر اساس نتیجه آزمایش جدید میگیرد.
آسپرین مصرف میکنم؛ آیا باید قبل از کشیدن آن را قطع کنم؟
در مصرف تکدارویی آسپرین، برای کشیدنهای ساده دارو معمولاً قطع نمیشود. به پزشک بگویید به چه دلیل آسپرین مصرف میکنید؛ دارو را خودتان قطع نکنید.
اگر پس از کشیدن خونریزی بند نیامد چه کنم؟
یک گاز استریل تمیز و مرطوب روی محل کشیدن بگذارید و ۲۰ تا ۳۰ دقیقه محکم گاز بگیرید. اگر خونریزی ادامه یافت با کلینیک تماس بگیرید؛ اگر دسترسی نداشتید به اورژانس مراجعه کنید و دارویی را که مصرف میکنید اطلاع دهید.
صفحات مرتبط
برای نوبت و اطلاعات: از طریق واتساپ پیام دهید یا با شماره 0544 289 66 33 تماس بگیرید. Yayla Dental Akademi، Bahçelievler / استانبول.
منابع: Fragiskos FD (ed). Oral Surgery. Springer; 2007 · Abubaker AO, Benson KJ (eds). Oral and Maxillofacial Surgery Secrets. 2nd ed. Mosby Elsevier; 2007 · Wayland J. Impacted Third Molars. 1st ed. Wiley-Blackwell; 2018 · Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme. Management of Dental Patients Taking Anticoagulants or Antiplatelet Drugs. Dental Clinical Guidance; 2015.
این مطلب صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارد؛ تشخیص و طرح درمان تنها پس از معاینه و توسط پزشک تعیین میشود.
Write Reviews
Leave a Comment
\"Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba, İstanbul Medipol Üniversitesi Periodontoloji Anabilim Dalı\'nda doktorasını tamamlamış uzman diş hekimidir. Bahçelievler\'de Yayla Dental Akademi bünyesinde ileri klinik uygulamalarla hizmet vermektedir. Temel uzmanlık alanları arasında dental implantlar, Khoury ve Urban teknikleriyle ileri kemik rejenerasyonu ve diş eti çekilmelerinin tedavisi (pembe estetik) yer almaktadır. Bugüne kadar 1000\'den fazla implant ve gömülü yirmilik yaş diş cerrahisi ile 700\'ü aşkın diş eti grefti operasyonunu başarıyla gerçekleştirmiştir. Sağlık turizmi kapsamında yurt dışından gelen hastalar için ileri düzeyde İngilizce dilinde tedavi imkanı sunmaktadır.\"
No Comments & Reviews