Önce soru: Kaplama gerçekten gerekli mi?
Kaplama, dişi her yönden sardığı için hazırlık aşamasında belirli miktarda diş dokusunun kaldırılmasını gerektirir. Ön dişler üzerinde yapılan bir laboratuvar çalışmasında, tam kron hazırlığının lamina hazırlığına kıyasla belirgin biçimde daha fazla diş dokusu kaybına yol açtığı gösterilmiştir (Edelhoff ve Sorensen, 2002). Bu nedenle kaplama kararından önce daha az müdahale gerektiren seçeneklerin gözden geçirilmesi gerekir:
- Küçük ve orta büyüklükteki çürük ya da kırıklarda kompozit dolgu veya inley/onley.
- Yalnızca renk sorunu olan dişlerde beyazlatma ya da kompozit uygulamaları.
- Şekil ve renk değişikliği istenen ön dişlerde lamina.
- Geniş madde kaybı olan ve kanal tedavisi görmüş arka dişlerde, köprü ayağı olacak dişlerde ve implant üstü restorasyonlarda ise kaplama çoğu zaman uygun seçenektir.
Kron, köprü ve laminanın hangi durumlarda tercih edildiğini kaplama diş: kron, köprü ve lamina rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Zirkonyum, e.max ve metal destekli porselen karşılaştırması
| Özellik | Zirkonyum | Lityum disilikat (e.max) | Metal destekli porselen |
|---|---|---|---|
| Yapı | Polikristalin seramik; tam anatomik (monolitik) ya da üzeri porselenle katmanlı | Cam seramik; preslenerek ya da frezelenerek üretilir | Metal alt yapı üzerine pişirilmiş porselen |
| Işık geçirgenliği | Türüne göre değişir; genel olarak e.max’a göre daha opak | Yüksek; doğal mineye yakın görünüm | Metal alt yapı ışığı geçirmez |
| Dayanım ve kullanım | Yüksek; arka bölge, köprü ve implant üstü yapılar | Tek kron, lamina ve seçilmiş kısa ön köprüler | Köprülerde köklü kullanım geçmişi |
| Dikkat edilecek nokta | Katmanlı tasarımda porselen tabakasında kırılma (chipping) | Yapıştırma tekniğine duyarlılık | Diş eti çekilirse kenarda gri yansıma |
| Yapıştırma | Geleneksel siman ya da rezin siman | Çoğunlukla adeziv (rezin) simantasyon | Geleneksel simantasyon |
Zirkonyumun yüksek dayanımı, polikristalin yapısından ve “dönüşüm sertleşmesi” olarak adlandırılan bir mekanizmadan kaynaklanır; cam seramiklerde ise cam faz ışığı geçirerek daha doğal bir görünüm sağlar, buna karşılık dayanım görece düşüktür (Denry ve Kelly, 2008; Sakaguchi ve Powers, 2012). Lityum disilikat ve zirkonyumun güncel durumunu özetleyen bir derlemede, bu iki malzemenin birbirinin rakibi değil, farklı endikasyonların tamamlayıcısı olarak görülmesi gerektiği vurgulanmıştır (Zarone ve ark., 2019). Ön dişlerde lamina ile zirkonyum arasındaki tercihi ayrıca zirkonyum mu, porselen lamina mı? yazımızda ele aldık.
Klinik kanıtlar ne söylüyor?
Tek kronlara ilişkin bir sistematik derlemede, metal destekli porselen ile pek çok tam seramik kron türünün beş yıllık sağkalımlarının benzer düzeyde olduğu; malzemeler arasındaki farkların daha çok teknik komplikasyonların türü ve sıklığında ortaya çıktığı bildirilmiştir (Sailer ve ark., 2015). Çok üyeli köprüleri inceleyen eşlik eden derlemede ise zirkonyum alt yapılı köprülerde porselen tabakası kırılmalarının metal destekli porselene göre daha sık görüldüğü raporlanmıştır (Pjetursson ve ark., 2015). Üzeri porselenle kaplanmamış monolitik zirkonyumun arka bölgede yaygınlaşmasının nedenlerinden biri, bu tür tabaka kırılmalarına açık bir yüzey içermemesidir.
Tüm ağız zirkonyum planlanırken
Tüm ağız zirkonyum ya da çok sayıda dişin aynı anda kaplanacağı planlarda tek tek dişlerin ötesine bakmak gerekir. Isırma yüksekliği, çene eklemi, diş sıkma alışkanlığı, mevcut dolgu ve kanal tedavilerinin durumu ile diş eti sağlığı birlikte değerlendirilir. Çoğu zaman tek bir malzeme yerine bölgeye göre karma bir plan daha uygundur; örneğin ön dişlerde e.max kron ya da lamina, arka dişlerde monolitik zirkonyum. Ayrıntılar için tüm ağız zirkonyum rehberimize bakabilirsiniz.
Zeytinburnu zirkonyum tedavisi nasıl ilerler?
- Muayene ve röntgen: Dişlerin canlılığı, mevcut dolgu ve kanal tedavileri ile diş eti cepleri değerlendirilir.
- Ön tedaviler: Gerekiyorsa çürük temizliği, kanal tedavisi, post ya da diş eti tedavisi kaplamadan önce tamamlanır.
- Estetik planlama: Ön bölgede renk analizi ve gerektiğinde dijital gülüş tasarımı ya da ağız içi deneme (mock-up) yapılır.
- Hazırlık ve ölçü: Dişler, seçilen malzemenin gerektirdiği kalınlığa göre şekillendirilir; ölçü dijital tarayıcı ya da geleneksel yöntemle alınır ve geçici kaplamalar takılır.
- Prova: Uyum, renk, komşu dişlerle temaslar ve ısırma kontrol edilir.
- Yapıştırma ve kontrol: Kalıcı yapıştırmanın ardından ısırma ayarı yapılır, ayarlanan yüzeyler cilalanır ve kontrol randevusu planlanır.
Ölçü ve planlama aşamaları hakkında bilgi için dijital ölçü ve dijital gülüş tasarımı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Zeytinburnu’nda en iyi zirkonyum kaplamayı arayanlar nelere bakmalı?
“En iyi zirkonyum” arayışında malzemenin markasından çok, planın sizin dişlerinize uygun olup olmadığı belirleyicidir. Zeytinburnu’ndan bir zirkonyum kliniği ya da zirkonyum doktoru karşılaştırırken şu soruları sorabilirsiniz:
- Kaplama dışındaki seçenekler (dolgu, onley, lamina, beyazlatma) sizinle konuşuldu mu?
- Önerilen malzemenin türü (monolitik ya da katmanlı zirkonyum, e.max, metal destekli porselen) ve tercih nedeni yazılı olarak belirtildi mi?
- Restorasyonların hangi laboratuvarda ve hangi üretim yöntemiyle hazırlanacağı açıklandı mı?
- Renk seçimi uygun ışıkta yapılıyor ve prova aşamasında onayınız alınıyor mu?
- Diş eti sağlığı kaplama öncesinde değerlendirildi mi; kenar uyumu ve ısırma kontrolü teslimden sonra yapılıyor mu?
- Diş sıkma alışkanlığınız varsa koruyucu plak planlandı mı ve kontrol aralıkları belirlendi mi?
Klinik seçiminde genel ölçütler için diş kliniği seçerken dikkat edilmesi gerekenler rehberimize de göz atabilirsiniz.
Zeytinburnu zirkonyum ve kaplama diş fiyatını etkileyen faktörler
- Kaplanacak diş sayısı ve köprü üyesi bulunup bulunmadığı.
- Seçilen malzeme: monolitik ya da katmanlı zirkonyum, e.max veya metal destekli porselen.
- Kaplama öncesinde gereken işlemler: dolgu, kanal tedavisi, post, diş eti tedavisi ya da diş eti seviyelemesi.
- Estetik planlama aşamaları: dijital tasarım, ağız içi deneme ve geçici kaplamalar.
- Restorasyonun doğal diş üzerinde mi yoksa implant üzerinde mi yapılacağı; implant üstü kronlarda ara parçanın türü.
- Diş sıkma varsa koruyucu gece plağı ihtiyacı.
Muayene sonrasında size kalem kalem yazılı ve kişiye özel bir plan sunulur; genel bilgi için fiyatlar sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Zeytinburnu’ndan T1 tramvayı ya da Metrobüsle geliyorum; nasıl aktarma yapmalıyım?
T1 tramvayı kullanıyorsanız Zeytinburnu’nda M1A hattına geçip bir durak sonraki Bakırköy-İncirli’de M3’e aktarma yapabilir, Kirazlı yönünde iki durak sonra İlkyuva’da inebilirsiniz. Metrobüs kullanıyorsanız Zeytinburnu ya da Cevizlibağ duraklarından İncirli’ye gelip burada M3’e geçebilirsiniz. Bunlar örnek rotalardır; güncel sefer ve aktarma bilgisi için Moovit veya Google Haritalar’ı kontrol edin.
Zirkonyum provaları için Zeytinburnu’ndan akşam saatlerinde gelebilir miyim?
Kliniğimiz Pazartesi–Cumartesi 10:00–21:00 arasında açıktır; ölçü, prova ve yapıştırma randevularını iş çıkışına denk gelecek biçimde planlamak çoğu zaman mümkündür. Seanslar arasında laboratuvar çalışmasına zaman bırakıldığı için randevuları baştan birlikte takvime yerleştirmek, Zeytinburnu’ndan gidiş gelişlerinizi düzenlemenizi kolaylaştırır.
Zirkonyum mu, e.max mı daha doğal görünür?
Lityum disilikat (e.max) ışığı daha fazla geçirdiği için özellikle ön dişlerde doğal mineye yakın bir görünüm sağlar. Yüksek ışık geçirgenliğine sahip yeni nesil zirkonyumlar bu farkı azaltmıştır. Alttaki dişin koyu renkli olması, kaplamanın kalınlığı ve komşu dişlerin rengi de sonucu etkiler; seçim bu etkenlere göre yapılır.
Metal destekli porselen artık hiç kullanılmıyor mu?
Kullanılıyor. Metal destekli porselen uzun yıllara dayanan klinik geçmişi olan bir seçenektir ve bazı köprü vakalarında hâlâ tercih edilebilir. Başlıca dezavantajı, diş eti çekildiğinde kaplama kenarında metalin gri yansımasının görünebilmesidir.
Zirkonyum kaplamaların rengi zamanla değişir mi?
Seramik yüzeyler kahve, çay ya da sigara gibi etkenlerle doğal dişlere göre çok daha az renk değiştirir. Ancak kaplama kenarındaki diş eti çekilirse ya da kenarda plak birikirse görüntü değişebilir. Bu nedenle düzenli fırçalama, ara yüz temizliği ve kontrol randevuları önemlidir.
İlgili sayfalar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gerekir. Bu sayfa Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba tarafından gözden geçirilmiştir. Yayla Dental Akademi · Ferit Selimpaşa Cad. No:44A, Bahçelievler/İstanbul · +90 544 289 66 33 · Pzt–Cmt 10:00–21:00.
Kaynaklar
- Sailer, I., Makarov, N. A., Thoma, D. S., Zwahlen, M., & Pjetursson, B. E. (2015). All-ceramic or metal-ceramic tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs)? A systematic review of the survival and complication rates. Part I: Single crowns (SCs). Dental Materials, 31(6), 603–623. PubMed ↗
- Pjetursson, B. E., Sailer, I., Makarov, N. A., Zwahlen, M., & Thoma, D. S. (2015). All-ceramic or metal-ceramic tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs)? A systematic review of the survival and complication rates. Part II: Multiple-unit FDPs. Dental Materials, 31(6), 624–639. PubMed ↗
- Zarone, F., Di Mauro, M. I., Ausiello, P., Ruggiero, G., & Sorrentino, R. (2019). Current status on lithium disilicate and zirconia: A narrative review. BMC Oral Health, 19(1), 134. PubMed ↗
- Denry, I., & Kelly, J. R. (2008). State of the art of zirconia for dental applications. Dental Materials, 24(3), 299–307. PubMed ↗
- Edelhoff, D., & Sorensen, J. A. (2002). Tooth structure removal associated with various preparation designs for anterior teeth. The Journal of Prosthetic Dentistry, 87(5), 503–509. PubMed ↗
- Sakaguchi, R. L., & Powers, J. M. (Eds.). (2012). Craig’s restorative dental materials (13th ed.). Elsevier Mosby. WorldCat ↗
Veritabanlarında ara: PubMed · Google Scholar · NIH PMC · Scopus · Web of Science · Embase (Scopus, Web of Science ve Embase kurumsal erişim gerektirebilir.)