Ortodontik tedavinin zamanlaması, çocuğun diş ve çene gelişim dönemine göre belirlenir. Her çocuk için tek bir doğru yaş yoktur; erken kontrol, gerekli olduğunda zamanında müdahaleyi sağlar.

Gelişim dönemleri

• Süt dişlenmesi: Sınırlı sayıda durumda (ör. belirgin çapraz kapanış) müdahale gündeme gelebilir (Kanellis, 2001).
• Karma dişlenme: Yer sorunu ve çene uyumsuzluklarında rehberlik tedavileri planlanabilir (Graber, 2001).
• Daimi dişlenme: Sabit apareylerle kapsamlı tedavi yapılır; Sınıf I, II ve III sorunlarına özgü yaklaşımlar vardır (Staley & Reske, 2001; Spalding, 2001).

İlk kontrol

Çapraşıklık, parmak emme, açık kapanış veya çene uyumsuzluğu fark ettiğinizde ortodonti uzmanına danışabilirsiniz. Tedavi basamakları ve takip süreci hekimce planlanır (Kuhlberg, 2001).

İlk muayene neden önemlidir?

Çocuğun çene ve diş gelişimi hızlı ilerler. Erken muayene, çapraşıklığın nedenini, çene-diş uyumsuzluğunu ve parmak emme gibi alışkanlıkların etkilerini erkenden görmeyi sağlar. Bu muayene tedaviye hemen başlanacağı anlamına gelmez; çoğu çocukta yalnızca izleme yapılır (Kuhlberg, 2001).

Süt dişlenmesinde ortodontik yaklaşım

Süt dişlenme döneminde müdahale yalnızca özel durumlarda gündeme gelir; örneğin belirgin çapraz kapanışlarda veya kapanışı kilitleyen durumlarda hekim erken müdahaleyi değerlendirebilir (Kanellis, 2001). Çoğu olguda gelişimin takibi yeterlidir.

Karma dişlenme döneminde neler yapılır?

Süt ve daimi dişlerin birlikte bulunduğu bu dönemde, yer yönetimi, çene genişletme veya alışkanlık kırıcı apareyler gibi yaklaşımlar değerlendirilebilir. Bazı olgularda diş çekimlerini içeren yönlendirme programları (seri çekim) planlanır (Graber, 2001). Bu kararlar yalnızca uzman muayenesi ve röntgen incelemesi sonrası verilir.

Daimi dişlenmede kapsamlı tedavi

Tüm daimi dişler sürdükten sonra sabit tel veya şeffaf plakla kapsamlı tedavi başlatılabilir. Sınıf II ve Sınıf III kapanış sorunlarının tedavi yaklaşımları birbirinden farklıdır (Spalding, 2001; Staley & Reske, 2001). Tedavi süresi ve yaklaşımı olgunun karmaşıklığına, çocuğun gelişim döneminde olmasına ve iş birliğine bağlıdır.

Ebeveynler için öneriler

• Süt dişlerini erken kaybetmemek için çürük bakımına dikkat edin.
• Parmak emme ve biberon alışkanlıklarını hekimle konuşun.
• Çocuğun ağız hijyenini ortodontik tedavi öncesinde güçlendirin.

Sık sorulan sorular

Erken başlamak her zaman gerekli mi?

Hayır; bazı olgularda daimi dişlenmeyi beklemek daha uygundur.

Şeffaf plak çocuklarda uygulanır mı?

Duruma göre hekim değerlendirir.

Tedavi süresi ne kadar?

Olguya göre değişir; hekim bilgi verir. İlgili yazı: diş teli ve hijyen.

Çocuğum için diş teli gerekli mi?

Bunu ancak ortodonti muayenesi gösterir; her çapraşıklık tedavi gerektirmez.

Erken tedavi daha kısa mı sürer?

Her zaman değil; bazı durumlarda iki aşamalı tedavi gerekebilir.

Hangi yaşta kontrol önerilir?

Çocuk diş hekimi veya ortodonti uzmanı kontrol zamanını kişiye göre belirler.

Randevu oluşturabilir veya Diş Sağlığı bölümündeki diğer yazılara göz atabilirsiniz. Bahçelievler, Bakırköy, Güngören, Haznedar, İlkyuva, Basınsitesi ve Avrupa Yakası’ndan ulaşım kolaydır.

Kaynaklar

• Bishara, S. E. (Ed.). (2001). Textbook of orthodontics. W. B. Saunders.
• Kanellis, M. J. (2001). Orthodontic treatment in the primary dentition (Bölüm 17). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 248–256). W. B. Saunders.
• Graber, T. M. (2001). Mixed dentition guidance of occlusion: Serial extraction procedures (Bölüm 18). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 257–289). W. B. Saunders.
• Staley, R. N., & Reske, N. T. (2001). Treatment of Class I nonextraction problems, principles of appliance construction, and retention appliances (Bölüm 19). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 290–323). W. B. Saunders.
• Spalding, P. M. (2001). Treatment of Class II malocclusions (Bölüm 20). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 324–374). W. B. Saunders.
• Kuhlberg, A. J. (2001). Steps in orthodontic treatment (Bölüm 16). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 232–247). W. B. Saunders.

Not: Kitap bölümleri yayıncı basımındaki sayfa aralığına göredir; Makale bağlantıları doğrudan ilgili PubMed kaydına gider.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.

Bu sayfa Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba, periodontoloji uzmanı tarafından kontrol edilmiştir.