Ortodontik tedavide dişlere uygulanan kuvvetlere bağlı olarak kök ucunda hafif kısalma (apikal kök rezorpsiyonu) görülebilir; çoğu olguda hafiftir ve klinik sorun yaratmaz (Brezniak & Wasserstein, 1993a, 1993b; Vlaskalic & Boyd, 2001). Ortodonti uzmanları risk değerlendirmesini tedavi öncesi ve sırasında yapar.

Risk artıran durumlar

• Uzun süren tedavi ve yüksek kuvvet
• Kök şekli (ör. ince veya kısa kökler) ve önceki kök hasarı
• Travma öyküsü

İzleme

Ara dönem radyografileri ile kök boyu izlenir; belirgin rezorpsiyon görülürse kuvvet azaltılır veya tedaviye ara verilebilir (Kuhlberg, 2001; Britto & Isaacson, 2001).

Kök rezorpsiyonu nedir?

Dişin kök ucunda zamanla hafif kısalma olması durumudur. Ortodontik kuvvet dişin etrafındaki kemik ve bağ dokusunda yeniden şekillenme başlatır; bu süreçte bazı dişlerde kök yüzeyi de etkilenebilir. Literatürde ortodontik tedaviye bağlı kök rezorpsiyonunun yaygın olduğu fakat çoğunlukla hafif düzeyde kaldığı belirtilmektedir (Brezniak & Wasserstein, 1993a, 1993b).

Neden bazı dişler daha risklidir?

Üst ön kesiciler gibi uzun mesafe hareket eden dişler, yüksek ve sürekli kuvvete maruz kalan dişler ve önceden travma geçirmiş dişlerde risk daha fazladır. Kök şekli (ince, kısa veya sivri) ve bireysel yatkınlık da önemlidir (Vlaskalic & Boyd, 2001).

Ortodonti uzmanı riski nasıl yönetir?

• Tedavi öncesi röntgenlerle kök durumunu değerlendirmek
• Tedavi sırasında belirli aralıklarla röntgen çekmek
• Gerektiğinde kuvvetleri azaltmak veya tedaviye ara vermek
• Tedavi süresini mümkün olduğunca planlı tutmak

Bu yaklaşım, tedavinin başlangıcından bitişine kadar kontrollü bir kuvvet uygulamasını amaçlar (Kuhlberg, 2001; Britto & Isaacson, 2001).

Tedavi sonrası ne olur?

Kuvvet kesildikten sonra rezorpsiyonun genellikle yavaşladığı veya durduğu kabul edilir; yine de her hasta için hekim takip kararını verir. Diş sallanması, ağrı veya renk değişimi gibi belirtiler varsa tedaviye devam etmeden hekime bildirmek önemlidir. Diş eti sağlığı için diş teli ve hijyen yazısına da bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Her diş teli hastasında olur mu?

Hafif düzeyde sık görülebilir; belirgin olgular daha azdır.

Teli bıraksam durur mu?

Kuvvet kesilince ilerleme genellikle yavaşlar; karar hekimindir.

Tedavi öncesi röntgen gerekir mi?

Evet; kök durumu ve planlama için.

Kök rezorpsiyonu geri döner mi?

Kaybolan kök dokusu kendiliğinden yenilenmez; amaç ilerlemeyi sınırlamaktır.

Şeffaf plaklarda da kök rezorpsiyonu olur mu?

Her tür ortodontik kuvvet kök dokusunu etkileyebilir; riskler tedavi türüne göre hekimle konuşulur.

Rezorpsiyon varsa teli çıkarmalı mıyım?

Karar hekime aittir; kendi başınıza tedaviyi bırakmayın.

Randevu oluşturabilir veya Diş Sağlığı bölümündeki diğer yazılara göz atabilirsiniz. Bahçelievler, Bakırköy, Güngören, Haznedar, İlkyuva, Basınsitesi ve Avrupa Yakası’ndan ulaşım kolaydır.

Kaynaklar

• Bishara, S. E. (Ed.). (2001). Textbook of orthodontics. W. B. Saunders.
• Vlaskalic, V., & Boyd, R. L. (2001). Root resorptions and tissue changes during orthodontic treatment (Bölüm 26). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 463–477). W. B. Saunders.
• Kuhlberg, A. J. (2001). Steps in orthodontic treatment (Bölüm 16). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 232–247). W. B. Saunders.
• Britto, A. D., & Isaacson, R. J. (2001). How orthodontic appliances work (Bölüm 15). In S. E. Bishara (Ed.), Textbook of orthodontics (ss. 208–231). W. B. Saunders.
• Brezniak, N., & Wasserstein, A. (1993a). Root resorption after orthodontic treatment: Part 1. Literature review. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 103(1), 62–66. PubMed ↗
• Brezniak, N., & Wasserstein, A. (1993b). Root resorption after orthodontic treatment: Part 2. Literature review. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 103(2), 138–146. PubMed ↗

Not: Kitap bölümleri yayıncı basımındaki sayfa aralığına göredir; Makale bağlantıları doğrudan ilgili PubMed kaydına gider.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.

Bu sayfa Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba, periodontoloji uzmanı tarafından kontrol edilmiştir.