Gingivitis ve Diş Eti Kanaması Tedavisi

Kısaca: Diş eti kanamasının en sık nedeni, diş eti kenarında biriken bakteri plakının yol açtığı gingivitistir (diş eti iltihabı). Gingivitis geri dönüşlüdür: profesyonel temizlik ve doğru fırçalama-arayüz temizliğiyle diş eti genellikle birkaç haftada iyileşir. Kanama kemik kaybıyla birlikteyse bu artık periodontitistir ve farklı bir tedavi gerekir. Yayla Dental Akademi’de (Bahçelievler, İstanbul) ayırıcı tanı periodontoloji uzmanı Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba tarafından yapılır.

Diş eti neden kanar?

Diş eti kanamasının en sık nedeni plak kaynaklı gingivitistir. Plak kaldırılmazsa birkaç gün içinde diş eti kenarında iltihap başlar; klasik “deneysel gingivitis” çalışmalarında ağız bakımı bırakıldığında 10–21 gün içinde gingivitis geliştiği, bakım yeniden başlayınca da gerilediği gösterilmiştir.

Kanamayı artıran veya maskeleyen durumlar: gebelik ve hormonal dönemler, kontrolsüz diyabet, kan sulandırıcı ilaçlar, ağızdan solunum, taşmalı dolgu veya kron kenarları, sabit ortodontik aparey ve sigara (kanamayı azaltıp hastalığı gizleyebilir). Kendiliğinden, durmayan veya vücudun başka yerlerinde de morarma ile birlikte olan kanamalarda kan değerlerinin hekiminizce kontrolü gerekebilir.

Gingivitis mi, periodontitis mi?

	Gingivitis	Periodontitis
Etkilenen doku	Yalnızca diş eti	Diş eti + periodontal ligament + kemik
Kanama	Var	Var (sigara içenlerde maskelenebilir)
Kemik kaybı / ataşman kaybı	Yok	Var
Geri dönüş	Tamamen geri dönüşlü	Kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmez; hastalık durdurulur
Temel tedavi	Profesyonel temizlik + ağız hijyeni	Ek olarak diş eti altı temizlik, gerekirse cerrahi, idame

Bu ayırım ancak periodontal muayene (cep ölçümü ve röntgen) ile yapılabilir.

Kanamalı diş eti tedavisi nasıl yapılır?

Kanamalı diş eti tedavisi nedenin ortadan kaldırılmasına dayanır: plak ve diş taşı temizlenir, plak tutunmasını kolaylaştıran taşmalı dolgu veya kron kenarları düzeltilir ve evde bakım kişiye göre düzenlenir. Kanama genellikle ilk 1–2 haftada belirgin şekilde azalır; 2–4 hafta sonra kontrol yapılır.

Gingivitis başlangıç tedavisi hangi adımlardan oluşur?

Gingivitis başlangıç tedavisi şu basamaklardan oluşur:

Kanama ve plak skorlarının kaydı,
profesyonel diş taşı temizliği ve air-polishing,
Plak boyama ile kişiye özel ağız hijyeni eğitimi (fırçalama ve arayüz fırçası/diş ipi),
Gerekirse hekim önerisiyle kısa süreli antiseptik gargara (tek başına tedavi değildir),
Kontrol seansında kanama oranının yeniden ölçülmesi.

Lokal ve yaygın gingivitis tedavisi arasındaki fark

2017 sınıflamasına göre sondlamada kanayan bölgeler %10–30 arasındaysa lokal, %30’un üzerindeyse yaygın gingivitis olarak tanımlanır.

Lokal gingivitis tedavisinde önce yerel neden aranır: fırçanın ulaşamadığı çapraşık bir diş, taşmalı bir dolgu, gömülü 20 yaş dişinin önündeki alan veya protez kenarı. Bu nedenin düzeltilmesi ve o bölgeye özel temizlik tekniği genellikle yeterlidir.

Yaygın gingivitis tedavisinde ise tüm ağız temizliği ve kapsamlı davranış değişikliği (fırçalama tekniği, arayüz temizliği, beslenme, sigara) ön plandadır. Diyabet, gebelik veya ilaç kaynaklı durumlarda ilgili hekimle iletişim kurulur. İlaçlara bağlı diş eti büyümesi varsa bkz. gingivektomi ve diş eti büyümesi tedavisi.

Periodontitis başlangıç tedavisi nedir?

Muayenede cep ve kemik kaybı saptanırsa tanı periodontitistir ve periodontitis başlangıç tedavisi uygulanır. EFP S3 kılavuzuna göre bu tedavinin ilk iki aşaması şunlardır: (1) ağız hijyeni eğitimi, diş eti üstü temizlik ve risk faktörlerinin kontrolü; (2) diş eti altı temizlik, yani derin diş eti temizliği (SRP). 6–8 hafta sonra yapılan yeniden değerlendirme, sonraki adımı belirler.

Ne zaman beklemeden başvurmalı? Diş etinde ağrılı şişlik, ateş, akıntı veya diş eti uçlarında hızla gelişen yaralar (nekrotizan hastalıklar) varsa hemen hekime başvurun. Genel bilgi: periodontoloji ve diş eti hastalıkları.

Sık sorulan sorular

Diş eti kanaması kendiliğinden geçer mi?

Plak kaldırılmadıkça genellikle geçmez. Gingivitis geri dönüşlüdür; profesyonel temizlik ve doğru fırçalama-arayüz temizliğiyle kanama çoğu zaman 1–2 haftada belirgin azalır.

Diş eti kanadığında fırçalamayı bırakmalı mıyım?

Hayır. Kanama plak birikiminin sonucudur; fırçalamayı bırakmak iltihabı artırır. Yumuşak fırça ve nazik teknikle temizliğe devam edilmelidir.

Gingivitis periodontitise dönüşür mü?

Her gingivitis periodontitise dönüşmez; ancak periodontitis hemen her zaman gingivitisle başlar. Bu nedenle gingivitisin tedavisi periodontitisin önlenmesinin temelidir.

Gebelikte diş eti neden kanar?

Hormonal değişiklikler diş etinin plaka verdiği tepkiyi artırır. Gebelikte profesyonel temizlik ve iyi ağız hijyeni güvenle uygulanabilir.

Gargara diş eti kanamasını tedavi eder mi?

Gargaralar yalnızca yardımcıdır ve mekanik temizliğin yerini tutmaz. Klorheksidinli gargaralar hekim önerisiyle kısa süreli kullanılır.

Sigara içenlerde diş eti neden daha az kanar?

Nikotinin damar daraltıcı etkisi kanamayı maskeleyebilir; bu yüzden sigara içenlerde hastalık daha sessiz ilerleyebilir ve düzenli periodontal muayene daha da önemlidir.

İlgili rehberler

Ağız hijyeni eğitimiFırçalama, arayüz Diş taşı temizliğiProfesyonel temizlik Periodontoloji uzmanıHekim ve uzmanlık alanı

Bu rehberi kim hazırladı? Bu içerik, Yayla Dental Akademi başhekimi ve periodontoloji uzmanı Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba tarafından, 2017 Dünya Çalıştayı gingivitis tanımları ve EFP kılavuzları esas alınarak yazılmış ve tıbbi olarak kontrol edilmiştir.

Yazar ve tıbbi kontrol: Dr. Dt. Mehmet Fuat BozabaPeriodontoloji uzmanı (İstanbul Medipol Üniversitesi) · Son güncelleme: Eylül 2026 · Akademik yayınlar ve sertifikalar

Kaynaklar

Bu sayfa yukarıdaki bilimsel kaynaklar esas alınarak hazırlanmış ve Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba tarafından tıbbi olarak kontrol edilmiştir.

Chapple, I. L. C., Mealey, B. L., et al. (2018). Periodontal health and gingival diseases and conditions on an intact and a reduced periodontium: Consensus report of workgroup 1 of the 2017 World Workshop on the Classification of Periodontal and Peri-Implant Diseases and Conditions. Journal of Periodontology, 89(Suppl 1), S74–S84. https://doi.org/10.1002/JPER.17-0719
Trombelli, L., Farina, R., Silva, C. O., & Tatakis, D. N. (2018). Plaque-induced gingivitis: Case definition and diagnostic considerations. Journal of Clinical Periodontology, 45(Suppl 20), S44–S67. https://doi.org/10.1111/jcpe.12939
Löe, H., Theilade, E., & Jensen, S. B. (1965). Experimental gingivitis in man. Journal of Periodontology, 36(3), 177–187. https://doi.org/10.1902/jop.1965.36.3.177
Chapple, I. L. C., Van der Weijden, F., Doerfer, C., et al. (2015). Primary prevention of periodontitis: Managing gingivitis. Journal of Clinical Periodontology, 42(Suppl 16), S71–S76. https://doi.org/10.1111/jcpe.12366
Sanz, M., Herrera, D., Kebschull, M., et al. (2020). Treatment of stage I–III periodontitis—The EFP S3 level clinical practice guideline. Journal of Clinical Periodontology, 47(Suppl 22), 4–60. https://doi.org/10.1111/jcpe.13290
Berglundh, T., Giannobile, W. V., Lang, N. P., & Sanz, M. (Eds.). (2022). Lindhe’s clinical periodontology and implant dentistry (7th ed.). Wiley-Blackwell.