Kanal tedavisi (endodonti), diş içindeki sinir ve damar dokusunun (pulpa) iltihaplandığı veya öldüğü durumlarda, dişi çekmeden kurtarmayı amaçlayan bir tedavidir. Diş çekimi ile kanal tedavisi arasındaki karar, dişin kurtarılabilirliğine ve restore edilebilirliğine göre verilir (Kidd ve ark., 2003, Bölüm 2).

Ne zaman gerekir?

• Derin çürük sonrası pulpa iltihabı veya enfeksiyonu
• Diş çevresinde apse veya kemik değişikliği
• Travma sonrası pulpa hasarı

Aşamalar

1. Muayene ve radyografik değerlendirme (Whaites, 2002)
2. Anestezi ve dişin izolasyonu
3. Kanalların temizlenmesi ve şekillendirilmesi
4. Kanalların doldurulması
5. Dişin kalıcı restorasyonu (dolgu veya kuron)

Bazı özel durumlarda kök ucu kapatma materyalleri (ör. mineral trioksit agregat) kullanılabilir (Torabinejad & Chivian, 1999).

Kanal tedavisi sonrası

Kanal tedavisi görmüş dişlerde çatlak veya kırık riski değerlendirilmelidir (Tamse ve ark., 1999); dişin kuron ile korunması gerekip gerekmediğine hekim karar verir.

Kanal tedavisi seans seans nasıl ilerler?

İlk seansta dişin durumu muayene ve röntgenle değerlendirilir; anestezi uygulanır ve dişin içine ulaşılması için çürük veya eski dolgu temizlenir. Ardından dişin içindeki enfekte veya hasarlı doku uzaklaştırılır, kanallar özel eğelerle temizlenip şekillendirilir ve antibakteriyel solüsyonlarla yıkanır. Kanalların uzunluğu ve temizliği röntgen veya cihazlarla kontrol edilebilir (Whaites, 2002). Temizlenen kanal, kök ucunu kapatacak biçimde dolgu materyaliyle doldurulur ve diş geçici veya kalıcı olarak kapatılır.

Neden kanal tedavisi sonrası kuron gerekebilir?

Kanal tedavisi gören dişlerde yapı kaybı fazla olabilir ve diş zamanla gevrekleşebilir; özellikle azı dişlerinde çiğneme kuvvetleri dişi kırma riskini artırabilir. Hekim, dişin kalan yapısına bakarak dolgu yetip yetmeyeceğine veya kuron gerekip gerekmediğine karar verir (Kidd ve ark., 2003). Kanal sonrası restorasyonun geciktirilmesi enfeksiyon riskini ve diş kırılma riskini artırabilir.

Kanal tedavisinin başarısı neye bağlıdır?

Başarıyı kanalların iyi temizlenmesi, iyi sızdırmazlık, kök ucu iltihabının varlığı ve dişin kalıcı restorasyonunun kalitesi gibi birçok faktör etkiler. Başarısızlıkta yeniden kanal tedavisi veya cerrahi yaklaşım gündeme gelir (bkz. apikal rezeksiyon). Dişin kurtarılamayacağına karar verildiğinde ise çekim ve sonrasında implant gibi seçenekler konuşulur (bkz. kanal tedavisi mi implant mı).

Sık sorulan sorular

Kanal tedavisi kaç seansta biter?

Dişin durumuna göre değişir; hekim planlar.

Tedavi sonrası ağrı olur mu?

Hafif hassasiyet geçici olabilir; şiddetli veya uzayan ağrıyı bildirin.

Kanal tedavisi mi çekim mi?

Dişin kurtarılabilirliğine göre karar verilir; bkz. kanal tedavisi mi implant mı.

Kanal tedavisi sırasında ağrı hisseder miyim?

İşlem anestezi altında yapılır; işlem sonrası hafif hassasiyet olabilir.

Kanal tedavili diş neden kararabilir?

Diş içi dokuların rengi değişebilir; estetik sorun yaşanırsa beyazlatma gibi seçenekler hekimle konuşulur.

Kanal tedavisi için ara vermek zararlı mı?

Seanslar arasındaki uzun beklemeler enfeksiyon riskini artırabilir; randevuları hekimin planına göre sürdürün.

Randevu oluşturabilir veya Diş Sağlığı bölümündeki diğer yazılara göz atabilirsiniz. Bahçelievler, Bakırköy, Güngören, Haznedar, İlkyuva, Basınsitesi ve Avrupa Yakası’ndan ulaşım kolaydır.

Kaynaklar

• Kidd, E. A. M., Smith, B. G. N., & Watson, T. F. (2003). Pickard’s manual of operative dentistry (8. baskı). Oxford University Press.
• Kidd, E. A. M., Smith, B. G. N., & Watson, T. F. (2003). Making clinical decisions (Bölüm 2). In Pickard’s manual of operative dentistry (8. baskı, ss. 35–52). Oxford University Press.
• Whaites, E. (2002). Essentials of dental radiography and radiology (3. baskı). Churchill Livingstone.
• Torabinejad, M., & Chivian, N. (1999). Clinical applications of mineral trioxide aggregate. Journal of Endodontics, 25(3), 197–205. PubMed ↗
• Tamse, A., Fuss, Z., Lustig, J., Ganor, Y., & Kaffe, I. (1999). Radiographic features of vertically fractured, endodontically treated maxillary premolars. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology, 88(3), 348–352. PubMed ↗
• Iqbal, M. K., & Kim, S. (2007). For teeth requiring endodontic treatment, what are the differences in outcomes of restored endodontically treated teeth compared to implant-supported restorations?. International Journal of Oral & Maxillofacial Implants, 22(Suppl.), 96–116. PubMed ↗

Not: Kitap bölümleri yayıncı basımındaki sayfa aralığına göredir; Makale bağlantıları doğrudan ilgili PubMed kaydına gider.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.

Bu sayfa Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba, periodontoloji uzmanı tarafından kontrol edilmiştir.