Kanal tedavisi hangi durumlarda gündeme gelir?
Diş pulpası, dişin içindeki sinir ve damarlardan oluşan yumuşak dokudur. Derin çürükler, defalarca yenilenmiş büyük dolgular, çatlaklar ya da darbeler pulpada geri dönüşü olmayan bir iltihaba veya doku ölümüne (nekroz) yol açabilir; tedavi edilmezse bakteriler kök ucundan çene kemiğine ulaşır ve apikal periodontitis adı verilen lezyon gelişir. Başlıca belirtiler:
- Soğuk ya da sıcakla başlayıp uyaran kalktıktan sonra da süren ağrı,
- Kendiliğinden başlayan, geceleri uykudan uyandırabilen zonklama,
- Isırırken ya da dişe dokunurken hissedilen hassasiyet,
- Diş etinde zaman zaman akıntı yapan, sivilceye benzer bir kabarıklık (fistül),
- Dişte gri ya da koyu renk değişimi.
Bazı dişler ise şikâyet vermeden yalnızca rutin röntgende fark edilir. Tanı; soğuk testi, perküsyon (vurma) ve palpasyon bulgularının periapikal röntgenle birlikte yorumlanmasına dayanır. Uyaran kesilince kısa sürede geçen hassasiyet çoğu zaman geri dönüşümlü pulpitise işaret eder ve uygun bir dolgu yeterli olabilir. Temel bilgiler için endodonti ve kanal tedavisi rehberimize, işlem adımları için kanal tedavisinin aşamalarını anlatan yazımıza bakabilirsiniz.
İlk kanal tedavisi ile yenileme arasındaki farklar
İlk tedavide kanal sistemi daha önce işlem görmemiştir; hekim kanalların doğal seyrini izler. Yenilemede ise önce dişteki kron, post ya da eski dolgu kaldırılır, ardından kanallardaki güta-perka ve kanal patı sökülür. Önceki tedavide bulunamamış bir kanal, kanal duvarında oluşmuş bir basamak, kırılmış bir alet parçası ya da kireçlenerek daralmış bir kanal işlemi zorlaştırabilir.
| Özellik | İlk kanal tedavisi | Kanal tedavisi yenilemesi |
|---|---|---|
| Başlangıç noktası | Daha önce işlem görmemiş kanallar | Eski kanal dolgusu, post ya da kron bulunan diş |
| Sık karşılaşılan güçlük | Kıvrımlı, dar ya da kireçlenmiş kanallar | Gözden kaçmış kanal, basamak, kırık alet, delinme (perforasyon) riski |
| Görüntüleme | Periapikal röntgen; seçilmiş vakalarda KIBT | Periapikal röntgen; karmaşık anatomide KIBT daha sık gerekebilir |
| Seans planı | Çoğunlukla bir ya da iki seans | Kanal içi ilaç uygulaması nedeniyle genellikle daha fazla seans |
Yenilemede ilk adım, eski tedavinin neden yetersiz kaldığını anlamaktır. Kök ucunda lezyon görülen her kanal tedavili diş başarısız sayılmaz; lezyon iyileşme sürecinde olabilir. Lezyon büyüyorsa, fistül ya da ağrı sürüyorsa veya kron kenarından sızıntı belirginse yenileme planlanır. Ayrıntılar kanal tedavisi yenileme rehberimizde yer alıyor.
Başarıyı etkileyen etkenler
Cerrahi olmayan kanal tedavilerini ileriye dönük olarak izleyen kapsamlı bir çalışmada; tedavi öncesinde kök ucunda lezyon bulunmamasının ya da lezyonun küçük olmasının, fistül olmamasının, kanalın ucuna kadar temizlenip açık tutulabilmesinin, kanal dolgusunun kök ucundan taşmamasının ve dişin tedaviden sonra yeterli bir restorasyonla kapatılmasının iyileşmeyi olumlu etkilediği bildirilmiştir (Ng ve ark., 2011). Bunlara lastik örtü (rubber dam) ile izolasyon, doğru kanal boyu, boşluksuz kanal dolgusu ve geçici dolgunun uzun süre bırakılmaması gibi ayrıntılar da eklenebilir.
Madde kaybı fazla olan arka dişlerde onley ya da kron, kök içinden ek tutuculuk gerektiğinde post düşünülebilir; ancak her kanal tedavili dişe post gerekmez. Seçenekleri diş postu ve dolgu, inley ve onley sayfalarımızda, kron materyallerini ise Bakırköy zirkonyum ve gülüş tasarımı rehberimizde karşılaştırdık.
Kök ucundaki lezyon nasıl takip edilir?
Lezyonun iyileşmesi kemiğin yeniden yapılanmasını gerektirdiği için zaman alır; tedaviden hemen sonra çekilen röntgende lezyonun aynı boyutta görünmesi kendi başına başarısızlık anlamına gelmez. İzlemde klinik bulgular röntgenle birlikte değerlendirilir:
- Başlangıç kaydı: Kanal dolgusunun hemen ardından alınan röntgen, sonraki karşılaştırmaların referansıdır.
- İlk kontrol: Genellikle birkaç ay sonra; şikâyetlerin geçip geçmediğine ve lezyonun küçülmeye başlayıp başlamadığına bakılır.
- Uzun dönem izlem: Lezyon iyileşene kadar aralıklı röntgen kontrolleri sürer; büyük lezyonlarda süreç uzayabilir.
- Karar: Lezyon küçülmüyor ya da belirtiler sürüyorsa yenileme, kök ucu cerrahisi ya da çekim yeniden konuşulur.
Kökte çatlak şüphesinde ya da lezyonun komşu yapılarla ilişkisini netleştirmek için konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) istenebilir; radyasyon dozu nedeniyle rutin bir takip aracı değildir.
Yenileme mi, kök ucu cerrahisi mi, çekim mi?
Kanallara yeniden ulaşılabiliyorsa çoğu zaman önce cerrahi olmayan yenileme düşünülür. Sökülmesi riskli bir post ya da yeni yapılmış uygun bir kron varsa veya yenilemeye rağmen lezyon sürüyorsa kök ucu cerrahisi (apikal rezeksiyon) değerlendirilebilir. İki yaklaşımı karşılaştıran sistematik derlemede cerrahinin erken dönemde, cerrahi olmayan yenilemenin ise daha uzun takipte daha olumlu sonuç verme eğiliminde olduğu bildirilmiştir (Torabinejad ve ark., 2009). Büyütme altında ve günümüz kök ucu dolgu materyalleriyle yapılan endodontik mikrocerrahinin, geleneksel kök ucu cerrahisine göre daha yüksek başarı olasılığı gösterdiği de meta-analizle ortaya konmuştur (Setzer ve ark., 2010).
Kökünde dikey kırık bulunan ya da restore edilemeyecek kadar madde kaybetmiş dişlerde çekim ve ardından implant, köprü ya da protez gündeme gelir. Restore edilmiş kanal tedavili dişlerle implant üstü tek kronları karşılaştıran derlemede sağkalımın benzer bulunduğu, bu nedenle kararın dişin restore edilebilirliği, maliyet, hasta tercihi ve olası komplikasyonlar gibi etkenlere göre verilmesi gerektiği vurgulanmıştır (Iqbal ve Kim, 2007). Ayrıntılar için apikal rezeksiyon ve kanal tedavisi mi, implant mı yazılarımıza bakabilirsiniz. Cerrahi işlemler başhekimimiz tarafından planlanır; gerektiğinde ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanına yönlendirme yapılır. Çekim sonrası seçenekler Bakırköy diş protezi ve implant üstü protez sayfamızda yer alıyor.
Bakırköy’den kliniğe ulaşım ve seans planı
- Marmaray: Bakırköy istasyonunda inip M3’ün Özgürlük Meydanı istasyonuna geçin; Kirazlı yönünde 3 durak sonra İlkyuva.
- M1A: Bakırköy-İncirli’de M3’e aktarma; Kirazlı yönünde 2 durak sonra İlkyuva.
- M3: Bakırköy İDO, Özgürlük Meydanı ya da İncirli istasyonlarından Kirazlı yönündeki trene binip İlkyuva’da inin.
İlkyuva’dan kliniğe yürüme mesafesi yaklaşık 600 metredir (8 dakika kadar). Adresinize göre rota için Google Haritalar’daki Bakırköy çıkışlı yol tarifini, aktarmalar için Moovit ve metro haritasını (PDF) kullanabilirsiniz. Bakırköy’e özel diğer rehberler Bakırköy diş hekimi sayfasında, diğer ilçeler ise hizmet bölgeleri sayfasında listelenir.
Bakırköy kanal tedavisi için gelen çalışan hastalarımız seanslarını çoğunlukla akşama ya da cumartesiye yerleştirir; klinik Pazartesi–Cumartesi 10:00–21:00 arasında açıktır. Yenilemede kanal içine ilaç konduğu için iki seans arasında birkaç gün ile birkaç hafta beklenebilir; bu sürede geçici dolgunun bulunduğu tarafla sert gıda çiğnemeyin. Tedaviyi izleyen günlere dair öneriler kanal tedavisi sonrası iyileşme sayfamızda yer alıyor. Yüzünüzde hızla büyüyen bir şişlik, ateş, yutkunmada ya da nefes almada güçlük veya ağzınızı açamama gibi belirtiler varsa randevu beklemeden en yakın acil servise başvurun; apse belirtilerini diş apsesi yazımızda özetledik.
Bakırköy kanal tedavisi ücretini neler belirler?
Ücret, muayene ve röntgen değerlendirmesi yapılmadan doğru biçimde belirlenemez; bu nedenle sayfalarımızda rakam yer almaz. Bakırköy kanal tedavisi fiyatı soran hastalarımıza açıkladığımız başlıca etkenler:
- Dişin türü ve kanal sayısı (ön dişlerde çoğunlukla bir, azı dişlerinde birden fazla kanal),
- İlk tedavi mi yenileme mi olduğu; eski dolgu, post ya da kronun sökülmesi,
- Kırık alet, basamak ya da kireçlenmiş kanal gibi teknik güçlükler,
- Seans sayısı ve kanal içi ilaç uygulaması,
- Görüntüleme (periapikal röntgen, gerekirse KIBT),
- Sonrasında yapılacak dolgu, onley, post ya da kron.
Muayeneden sonra kalemleri ayrı ayrı gösteren yazılı bir plan hazırlıyoruz; genel çerçeve için diş tedavisi ücretleri sayfamıza bakabilirsiniz.
“Bakırköy en iyi kanal tedavisi” aramasında hangi ölçütlere bakılmalı?
Bir kanal tedavisi kliniği ya da kanal tedavisi doktoru seçerken unvanlardan çok sürecin nasıl yürütüldüğüne bakmak yol göstericidir. Bakırköy’de endodonti tedavisi araştırırken şunları sorabilirsiniz:
- Tanı, test ve röntgen bulgularıyla açıklandı mı?
- İşlemde lastik örtü ile izolasyon yapılıyor mu?
- Yenileme, cerrahi ve çekim seçenekleri karşılaştırıldı mı?
- Restorasyon ve kontrol röntgenleri plana yazıldı mı?
- Karmaşık bir vakada yönlendirme seçeneği konuşuldu mu?
“Endodonti uzmanı” ifadesi, diş hekimliği eğitiminin ardından endodonti alanındaki uzmanlık eğitimini tamamlamış hekimler için kullanılır; kırık alet, perforasyon ya da çok karmaşık kanal anatomisinde bu deneyim önem kazanır. Kliniğimizde kanal tedavilerini endodonti ve estetik diş hekimimiz yürütür; hangi şikâyette hangi uzmanlık alanına başvurulabileceğini uzman diş hekimi rehberimizde özetledik.
Sık sorulan sorular
Bakırköy’den kliniğe toplu taşımayla nasıl gelirim?
Marmaray ile Bakırköy’e gelip Özgürlük Meydanı’ndan M3’e binin; Kirazlı yönünde 3 durak sonra İlkyuva’dasınız. M1A ile gelirseniz Bakırköy-İncirli’de M3’e geçip 2 durak gidin. İstasyon ile klinik arası yaklaşık 600 metredir; sefer saatlerini Moovit ya da Google Haritalar’dan doğrulayabilirsiniz.
Kanal tedavisi kaç seansta tamamlanır?
Canlı pulpası olan ve kök ucunda lezyon bulunmayan dişlerde tedavi çoğu zaman bir ya da iki seansta tamamlanabilir. Kök ucunda lezyon olan, akıntı yapan ya da yenileme gereken dişlerde kanal içine ilaç konularak seans sayısı artırılabilir. Seans planı muayene ve röntgenden sonra belirlenir.
Kanal tedavisi sırasında ağrı hisseder miyim?
İşlem lokal anestezi altında yapılır ve işlem sırasında ağrı genellikle kontrol altına alınır. Sonraki birkaç gün çiğnerken hassasiyet hissedilebilir; bu durum çoğunlukla kendiliğinden azalır. Şişlik artarsa ya da ateş eşlik ederse kliniğe haber vermeniz gerekir.
Yıllar önce kanal tedavisi yapılan dişim neden yeniden ağrıyor?
Eski tedavide temizlenemeyen bir kanal, dolgu ya da kron kenarından bakteri sızması, dişte yeni bir çürük veya çatlak bu duruma yol açabilir. Klinik muayene ve röntgenle nedeni belirledikten sonra yenileme, kök ucu cerrahisi ya da çekim seçeneklerini sizinle birlikte değerlendiririz.
Antibiyotik kullanmak kanal tedavisinin yerini tutar mı?
Hayır. Antibiyotikler kanal içindeki enfeksiyon kaynağını ortadan kaldırmaz; yalnızca hekimin gerekli gördüğü durumlarda reçeteyle kullanılır. Yüzünüzde hızla büyüyen bir şişlik, ateş, yutkunmada ya da nefes almada güçlük veya ağzınızı açamama varsa beklemeden en yakın acil servise başvurun.
İlgili sayfalar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gerekir. Bu sayfa Dr. Dt. Mehmet Fuat Bozaba tarafından gözden geçirilmiştir. Yayla Dental Akademi · Ferit Selimpaşa Cad. No:44A, Bahçelievler/İstanbul · +90 544 289 66 33 · Pzt–Cmt 10:00–21:00.
Kaynaklar
- Hargreaves, K. M., & Berman, L. H. (Eds.). (2016). Cohen’s pathways of the pulp (11th ed.). Elsevier. WorldCat ↗
- Iqbal, M. K., & Kim, S. (2007). For teeth requiring endodontic treatment, what are the differences in outcomes of restored endodontically treated teeth compared to implant-supported restorations? The International Journal of Oral & Maxillofacial Implants, 22(Suppl.), 96–116. PubMed ↗
- Ng, Y. L., Mann, V., & Gulabivala, K. (2011). A prospective study of the factors affecting outcomes of nonsurgical root canal treatment: Part 1: Periapical health. International Endodontic Journal, 44(7), 583–609. PubMed ↗
- Setzer, F. C., Shah, S. B., Kohli, M. R., Karabucak, B., & Kim, S. (2010). Outcome of endodontic surgery: A meta-analysis of the literature—Part 1: Comparison of traditional root-end surgery and endodontic microsurgery. Journal of Endodontics, 36(11), 1757–1765. PubMed ↗
- Torabinejad, M., Corr, R., Handysides, R., & Shabahang, S. (2009). Outcomes of nonsurgical retreatment and endodontic surgery: A systematic review. Journal of Endodontics, 35(7), 930–937. PubMed ↗
- Whaites, E., & Drage, N. (2013). Essentials of dental radiography and radiology (5th ed.). Churchill Livingstone Elsevier. WorldCat ↗
Veritabanlarında ara: PubMed · Google Scholar · NIH PMC · Scopus · Web of Science · Embase (Scopus, Web of Science ve Embase kurumsal erişim gerektirebilir.)